Category Archives: Μεταμοντερνισμός

Φωτογραφία 11

Ζούμε στην εποχή της ορατικής αφής. Αγγίζουμε τον κόσμο με τα ακροδάκτυλά μας. Η αφή, η αίσθηση με άλλα λόγια, διακρίνεται από την αμεσότητα του αβασάνιστου ελέγχου της. Τα γεγονότα μπορούν να εξισωθούν πλήρως με την αβασάνιστη πληρότητα της πληροφορίας. Αυτή είναι η αίσθηση της αφής σήμερα. Ο Χούσσερλ καλά έλεγε ότι το “άλλο” μπορεί να υπάρξει με την αίσθηση της αφής και όχι με την όραση όπως ισχυρίζεται η καρδιά της δυτικής σκέψης. Σήμερα όμως ο Χούσσερλ θα έσκιζε τα δεφτέρια του με τα έξυπνα κινητά. Τα γεγονότα τ’ αγγίζουμε στην δύση, μόνο με ένα κλίκ.

Advertisements

Ο Maradona, ο Μάρξ και ο Χίτλερ

Η νέα ταινία του Ιταλού σκηνοθέτη Paolo Sorrentino υπό τον τίτλο Youth αξίζει να την δείτε όχι γιατί ταρακουνάει τα θεμέλια του δυτικού αισθητικού συντηρητισμού αλλά ακριβώς γιατί επιβεβαιώνει και συντηρεί το αντίθετο.

Όταν η κριτική ακόμη και η σάτιρα δεν έχει ουσιαστική και σοβαρή μελέτη γι’ αυτό το οποίο θα δεχτεί την κριτική ή ακόμη και την σάτιρα τότε αναγκαστικά πέφτει σε μια ανούσια πολιτική και αισθητική φλυαρία με σπασμωδικές αναθυμιάσεις αυθορμητισμών και ανούσιων κραυγών.

Από την μια δηλαδή συγκροτείται ένα ακατανόητο συνονθύλευμα πανέμορφων εικόνων που εξαφανίζονται με την πρώτη νοητική διαδικασία αλλά διατηρούνται λόγω της λειτουργίας του απατηλού της τέχνης.

Κατά συνέπεια, αυτή η συγκεκριμένη διαδικασία κινηματογραφικής προβολής μένει ασυνεπής ως προς την επιστημονικότητα της κριτικής της στο κατεστημένο μια που ο κινηματογράφος απαιτεί επιστημονική γνώση για να προσλαμβάνεται ως τέχνη.

Ο Paolo Sorrentino λοιπόν στη ταινία του Youth δημιουργεί δυο άξονες με κοφτερές άκρες οι οποίες περιστρέφονται παράλληλα χωρίς να μπορούν να πληγώσουν ούτε ένα παραφουσκωμένο μπαλόνι.

Τι μήνυμα αλήθεια μας στέλνει ο Sorrentino όταν θέλει τον Maradona στο πολυτελές θέρετρο των Άλπεων, όπου διαδραματίζεται η ταινία, να περνάει την τελευταία φάση της ζωής του μ’ ένα πελώριο tattoo του Μαρξ πίσω στην πλάτη του;

vlcsnap-2016-02-06-20h35m13s173

Τι αλήθεια μας προτείνει να αποδεχτούμε ή να κατανοήσουμε με το να επισκέπτεται το θέρετρο ο Χίτλερ και να τον υποδέχεται ένα οκτάχρονο κοριτσάκι μ’ ένα αθώο και γλυκό χαμόγελο συμπόνοιας και αποδοχής;

vlcsnap-2016-02-07-01h44m36s257

Είναι ολοφάνερο λοιπόν ότι ο Sorrentino θέλει να κάνει εμφανές ένα εννοιολογικό τρίπτυχο που αφορά αποκλειστικά μια συγκεκριμένη τύπου ιστορική προσέγγιση. Από την μια η ταινία προσπαθεί να σκοτεινιάσει το νόημα, τον χρόνο, το χώρο και την λογική όσο και την ιστορική συνέχεια με δύο τρόπους: αυτό επιτελείται στο πρόσωπο του Maradona στο οποίο εγγράφεται κυριολεκτικά, με το tattoo του Μαρξ, η μαρξιστική παράδοση και η πορεία της κομμουνιστικής ιδεολογίας την οποία θέλει ο Sorrentino να οδεύει προς το τέλος της και να στέκεται μετά βίας με την βοήθεια της μποτίλιας οξυγόνου που ακολουθεί τον Maradona καθ’ όλην την διάρκεια του έργου.

Κατά δεύτερον, η Sorrentin-ική ιστορική προσέγγιση προσφέρει την επικύρωση της μεταμοντέρνας ιστορικής ανάλυσης και καταγραφής με την έλευση του υποδυόμενου Χίτλερ στο θέρετρο από κάποιο ηθοποιό ο οποίος δουλεύει τον ρόλο του εκεί ως Χίτλερ. Η υψηλή τέχνη της ανοιχτής στις προκλήσεις νεότητας με την αποδοχή της ιστορικής βαρβαρότητας ως ένα ξεχασμένο παρελθόν συγκροτείται μια τύπου συγχώρεση η οποία γίνεται η ίδια μια νέα μορφή βαρβαρότητας. Η θέση του υποδυόμενου Χίτλερ στην ταινία, η οποία εν τέλει εκφράζει μιας διπλής ποιότητας βαρβαρότητα αρχίζει και τελειώνει κάπως έτσι: “Πρέπει να διαλέξω τι πραγματικά αξίζει τον κόπο να διηγηθώ! Τον τρόμο ή την επιθυμία; Κι επέλεξα την επιθυμία! Εσείς και ο καθένας από εσάς… μου ανοίξατε τα μάτια. Με κάνετε να καταλάβω πως δεν γίνεται να χάνω καιρό με τις ανοησίες του τρόμου. Δεν μπορώ να το κάνω αυτό εδώ, δεν μπορώ να ερμηνεύσω τον Χίτλερ! Θέλω να διηγηθώ την δική σας επιθυμία, την δική μου επιθυμία, τόσο αγνή, τόσο άφθαρτη, τόσο ανήθικη… όμως δεν με νοιάζει, γιατί αυτό είναι που μας καθιστά ζωντανούς!

Ο Sorrentino αναβιώνει τον Χίτλερ ως μια φιγούρα ερμηνευτικής πρόκλησης και καλλιτεχνικής μελέτης. Από την άλλη στρέφεται με λύπηση στον ήδη τελειωμένο μαρξισμό. “Γιατί αυτό είναι που μας καθιστά ζωντανούς” για τον Sorrentino από την μια η πρόκληση και από την άλλη ο αναπνευστήρας.

Η σκηνή του έργου στην οποία κορυφώνεται η φασιστική μαγικότητα του αυθόρμητου, της επιθυμίας και του κενού περιεχομένου “αισθάνομαι” συμβαίνει όταν ένας από τους συμπρωταγωνιστές της ταινίας λέει: “τα συναισθήματα είναι όλα όσα έχουμε” και βγαίνει με αργό και σταθερό βήμα από το δωμάτιο και αυτοκτονεί. Η σκηνή αυτή διατηρεί ακριβώς την δύναμη του συναισθήματος το οποίο αναδημιουργεί την ιστορία ως μια tabula rasa.

vlcsnap-2016-02-07-02h08m02s785

Τέλος, η ταινία βρίθει από πολύ έξυπνους διαλόγους σχεδόν γραφικούς βγαλμένους από μηχανές καλύτερης φιλοσοφημένης ατάκας. Η συνοδεία ασφαλώς της έντονης ειρωνικής διάθεσης είναι περισσότερη από εμφανή μια που η ειρωνεία στο σεναριογραφικό ύφος του κινηματογράφου γίνεται η μητέρα ασφάλεια ενός άπειρου στην κριτική και ποιητική προσέγγιση σκηνοθέτη.
Ο Sorrentino προσπαθεί απεγνωσμένα και μετά βίας να εισάγει κάτι καινούργιο και φρέσκο στον κινηματογράφο. Η προσπάθεια του γίνεται μια σουρεαλιστική πανδαισία μπερδέματος του χωροχρόνου με χρωματικές αναπνοές όμορφων τοπίων, λαμπερών σωμάτων και υπερβολικού φωτός. Ο κινηματογραφικός συνδυασμός όλων αυτών των στοιχείων εκφράζει χωρίς περιστροφές και δυσκολία την αστική ανία της έβδομης τέχνης και την απογοήτευση της αισθητικής του σήμερα. Θα μπορούσε να λεχθεί ότι η συγκεκριμένη ταινία του Sorrentino όπως και η τελευταία του The Great Beauty όπως και οι υπόλοιπες μας δίνουν την εντύπωση της αποτυχημένης σουρεαλιστικής και ιμπρεσιονιστικής εκδοχής του εκπληκτικού σκηνοθέτη Wes Anderson. Επίσης, αυτό που γίνεται ευδιάκριτο στις ταινίες του Sorrentino είναι ότι μοιράζεται την απόγνωση του καινούργιου με τις κινηματογραφικές αφηγήσεις του Λάνθιμου. Και οι δυο σκηνοθέτες έχουν ως άξονα το κενό συναίσθημα.

 

Οι κλασμένοι από την ιστορική αναγκαιότητα

Η τρομολαγνεία είναι μια από τις αξίες εκείνες που λέγονται και ευρωπαϊκές. Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός ανήκει στην δύση του… ατρόμητος και νικητής στην μάχη των θεών έλαβε τα μέτρα του από φιλόσοφους ζωγράφους μέχρι πολιτικούς δικαστές. Οι ευρωπαϊκές αξίες είναι προστατευμένες από θηρία και δράκους, από μηχανές πολέμου και ελευθερωτές γκόλντεν μπόις, απο πυραύλους και διακοπές. Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός λατρεύει τον τρόμο όπως ο τρόμος λατρεύει τον εαυτό του. Η ασφάλεια γίνεται η αδελφή του φόβου, η αιμομιξία που διατυμπανίζει καθημερινά την συγγενική φύση της.

Μεγάλωσες και ζείς, γερνάς και πεθαίνεις μέσα στο κλουβί του φόβου, της απελπισίας και της φαντασιακής ζεστασιάς μιας ευχής να αποκαλύψεις το ταλέντο σου, το οποίο θα πληρωθεί αν όχι επίγεια, συμπαντικά ευτυχώς στα σίγουρα. Με προσευχές και θαύματα και η ζώη το δωροκουπόνι που έψαχνες έτη στα μουσεία ενός χρόνου που το μόνο που απομένει είναι η εικόνα. Ο ευρωπαίος είναι ο φανατικός θαμώνας των ιστορικών αλμάτων, των ανύπαρκτων χρόνων και της πίστης.

Χρειάζομαι και τον τρόμο και τον φόβο, φωνάζει ο μικροαστρός ευρωπαίος, επειδή ακριβώς η δυτικιά πουτανιά πουλάει μονοπωλιακά τα ιστορικά κίνητρά της μέσα από κλάπ κάρτς και τα μπόνους. Ο φοιτητής, ο νέος οργασμικός Έρασμος, κατάφερε τελικά να ταξιδεύει χωρίς διαβατήρια και βρέθηκε να πετυχαίνει θέσεις στους τριαντακοστούς ορόφους κλασμένοι όμως από την ιστορική αναγκαιότητα.

 

 

Βαρουφάκιος μετακαπιταλισμός και μπουυυυυυυυυμ!!!

Δηλαδή για να καταλάβω γιατί είμαι και λίγο ηλίθιο… θα πληρώσω και 18 λιρούες για να πάω να ακούσω να μιλούν για την νέα ευρωπαϊκή αριστερά που είναι το μέλλον της Ευρώπης;

Δηλαδή θα μας πει ο Γιάννης (εν μπορώ ρε παιθκιά να το γράφω με ένα “ν” θεωρώ τον εαυτό μου βλάκα) ποιο είναι το τελευταίο 3D παίγνιο της αριστεράς με τον άλλο τον αρχιφιλελεύθερο που το κεφάλαιο νομίζει εν παγωτό σοκολάτα μιας μεταμοντέρνας φόρμας μπισκότο που παράγεται από μετακαπιταλιστικές ονειρώξεις νοητικού αυνανισμού;

Ακούτε τίτλο, που να με πάρει ο δαίμονας να με πάρει: “The new European left: A future for Europe?” Λαλεί τζαι πκιό κάτω ότι εννα μιλήσουσιν για το “future of the radical left”. Δηλαδή τι εν να πουν ακριβώς για το μέλλον της ριζοσπαστικής αριστεράς που πρέπει να πληρώσω για να ακούσω; Αν δεν είναι ο Ζιζέκ πάντως παρόν εν πάω με τίποτε, αν ήταν να ακούσουμε τζαι κανένα ανέκδοτο, αν έμαθεν κανένα νέο φυσικά.

Λοιπόν ο μετακαπιταλισμός του Παύλου εν το ίδιο πράμα με τα παιχνίθκια του Γιαννή. Βασικά έχουν να πούν πολλά: που την μια εν οι Podemos που την άλλη ο ΣΥΡΙΖΑ τζαι λλίο πκιο δα ο Jeremy Corbyn… πεεεεεεεεεεεεε αριστερά ποδά, αριστερά ποτζί εν ξέρουμε που εννα σταθούμε πκιον.

Ανατινάξετε μας καλλίτερα τζαι κανεί να ησυχάσει το φλαντζί μας.

massive-nuclear-explosion

SMS και αφέντης-δούλος

Με ένα μήνυμα (SMS) δύο λέξεων και κάποιων αριθμών απολαμβάνεις την μακαριότητα της ήσυχης συνείδησης του δυτικού πολισμένου υποκειμένου. Η συγκεκριμένη έκφραση της πράξης της φιλανθρωπικής οικονομικής συνεισφοράς στους φτωχούς και καταπιεσμένους ανθρώπους του πλανήτη δεν αποδεσμεύεται από την σχέση της διαλεκτικής του αφέντη-δούλου.

Η μικροαστική αντίληψη λύπησης που αντέχει μόνο να βλέπει την μιζέρια σαν διαφημιστικό σπότ εκφράζεται σε αυτές τις φωτογραφίες. Χαρίζει ένα βλέμμα συμπαράστασης μακριά από το αληθινό συμβάν και αρκείται να διαχωρίζεται το βλέμμα από το αληθινό συμβάν από μια στάλα χάος. Η μικροαστική αντίληψη δεν αντέχει ούτε να κοιτά πέρα από μια διαφημιστική εικόνα αλλά πόσο μάλλον να κατανοήσει την πολιτική οικονομία του κεφαλαίου. Η αποστροφή και η αδιαφορία του μικροαστού στο αληθινό πολιτικό συμβάν εκφράζεται και εξαφανίζεται ταυτόχρονα, σαν στο ίδιο δευτερόλεπτο, με μια αποστολή ενός μηνύματος. Όσο διαρκεί ένα μήνυμα από το κινητό τηλέφωνο τόσο διαρκεί και η επιβεβαιώση της διαλεκτικής του αφέντη-δούλου. Η εξάλειψη αυτού του οποίου δεν θέλω να κοιτάω γίνεται με ένα μήνυμα και αμέσως η διαφήμιση εξαφανίζεται.

Να ποιά είναι η ιδιότητα αυτών των διαφημιστικών σπότ: να υπάρχουν όσο δεν στέλνεις σε μήνυμα τον αηδιαστικό οίκτο σου. Να και ποιά είναι η μεταμοντέρνα καπιταλιστική επαφή των ανθρώπων: αυτό που με βοηθά να έρθω σε επαφή με τον άλλο, η  αναγνώριση με άλλα λόγια της σύνδεσής μου με τον άλλο, έγκειται στην υπεράσπιση αυτού του οποίου παράγει την αποξένωση. Η αποξένωση των καπιταλιστικών σχέσεων και παραγωγής είναι η σχέση μεταξύ των ανθρώπων που θεωρείται η φυσική επαφή και σχέση των ανθρώπων.

Ένα εξαίρετο παράδειγμα της καπιταλιστικής επαφής των ανθρώπων και η έκφραση της σχέσης αφέντη-δούλου συνοψίζονται στις φωτογραφίες που διαφημίζονται από διάφορα μέσα μαζικής μεταφοράς στο καπιταλιστικό κέντρο του Λονδίνου οι οποίες ανανεώνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα με κάθε φορά άλλους πρωταγωνιστές:

 

DSC_0001

DSC_0002

DSC_0003

DSC_0004

DSC_0008

DSC_0009

DSC_0010

DSC_0011

DSC_0012

DSC_0069

DSC_0070

Πηγή: Αγκάρρα