Το μαρτύριο του εργάτη

14

                                     “After a swim”, Mid 30s, USSR

Το ατελείωτο υπαρξιακό μαρτύριο του μισθωτού εργάτη διαδραματίζεται εντός του καπιταλιστικού συστήματος. Το μαρτύριο του εργάτη είναι αποτέλεσμα του αστικοποιημένου ταξικού πολέμου και του κεφαλαίου που εκμεταλλεύεται την εργατική τάξη. Ο μισθωτός εργάτης βιώνει στην καθημερινότητά του το ταξικό μίσος και την εκμετάλλευση είτε με το να εργάζεται οκτώ ώρες, είτε περισσότερες, είτε ακόμα και λιγότερες. Η εργασία χωρίς διαλείμματα, η εργασία σε άθλιους και απάνθρωπους χώρους, τα ανύπαρκτα εργασιακά δικαιώματα, η αδυναμία πληρωμών, η απουσία ασφάλισης, ο φόβος της απόλυσης και η ανυπαρξία οργάνωσης αλλά και η ανεργία, διαμορφώνουν την προσωπικότητα του εργάτη ως ένα ιδιόμορφο τύπο ιστορικού υποκειμένου. Από τη μια, οι νευρώσεις και οι ψυχολογικές διαταραχές και από την άλλη η αποξένωση και ο φόβος συνοδεύονται από την μιζέρια και την φτώχεια ως συνεπακόλουθα της καπιταλιστικής κοινωνικοπολιτικής διαχείρισης καθορίζοντας την ψυχοσύνθεση και την ιστορικότητα της θέσης της μισθωτής εργατικής τάξης. Το ταξικά κοινωνικοπολιτικό πρόβλημα της μισθωτής εργατικής τάξης μετατρέπεται και ερμηνεύεται από τον καπιταλισμό ως ένα ζήτημα ψυχολογικού και δη προσωπικού τύπου. Αν δηλαδή το ίδιο το άτομο κατορθώσει με τις δικές του δυνάμεις να εδραιωθεί οικονομικά είναι γιατί έχει ξεπεράσει τα όποια προβλήματα με την επιμονή και την θέληση για μια αποπολιτικοποιημένη ευτυχισμένη και επιτυχημένη ζωή. Με αυτόν τον τρόπο λαμβάνει από την αστική τάξη τα εύσημα της αποδοχής, της επιτυχίας και της ευτυχίας του. Αν πάλι δεν τα καταφέρει, είναι γιατί δυστυχώς κάποιοι χαρακτήρες είναι είτε ευαίσθητοι είτε αδύναμοι για ν’ αντέξουνε την εκ φύσεως καπιταλιστική κοινωνική πίεση της καπιταλιστικής πραγματικότητας.

Ουσιαστικά μια τέτοια μορφή εργατικού βίου δεν συμπεριλαμβάνει την έννοια της εργασίας ως αυτοπραγμάτωσης του ανθρώπου. Απεναντίας, αυτή συνιστά μια κατάσταση συνεχούς μαρασμού και αποξένωσης. Η διατήρηση του μαρασμού και της αποξένωσης απαιτεί την εγκαθίδρυση μιας γενικευμένης εκμετάλλευσης η οποία δομεί τον εργασιακό κόσμο του καπιταλισμού. Η θυματοποίηση του εργάτη εξαφανίζεται, αφού η γενικευμένη κατάσταση εκμετάλλευσης γίνεται αντιληπτή ως μια εύλογη κοινωνική πρόοδος. Ο καπιταλισμός διαμόρφωσε την πεποίθηση ότι η εκμετάλλευση είναι μια αποπολιτικοποιημένη κατάσταση. Η πεποίθηση αυτή με τη σειρά της παρήγαγε την αντίληψη ότι η όποια προσπάθεια εξαφάνισης της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο είναι σαν ν’ αποτελεί μια απέλπιδα προσπάθεια του ατόμου να προσπαθεί να παρέμβει στους νόμους της φύσης.

Με την μισθωτή εργασία που επιβάλλεται στον εργαζόμενο δημιουργείται ένα υλικού τύπου αποξενωμένης ύπαρξης με δύο βασικά χαρακτηριστικά. Από την μια, διαμορφώνεται ένα σώμα το οποίο μπορεί, αν είναι τυχερό, να επιβιώνει με απέραντη δυσκολία σε ένα καπιταλιστικό σύστημα. Από την άλλη, δομείται μια μορφή συνείδησης που η διανοητική της λειτουργία βρίσκεται υποταγμένη καθώς αναγκαστικά βιώνει καταπίεση, μιζέρια και φτώχεια. Ένα τέτοιο υλικό ύπαρξης αποτελεί το κατάλληλο εργαλείο μέσω του οποίου κατορθώνει το κεφάλαιο να διαχέεται με ταχύτατο ρυθμό και να μονοπωλεί θριαμβευτικά την ταξική κυριαρχία του. Η εκμεταλλευτική ισχύς του κεφαλαίου είναι συν τοις άλλοις απρόσωπη, ταξικά διαμορφωμένη και εκμεταλλευτική κανονικότητα που προσλαμβάνεται από την κοινωνία ως μια αληθοφανής κοινωνική κατάσταση.

Σε πολιτικο-ιδεολογικό επίπεδο η αστική τάξη προτάσσει ως αναγκαίο τρόπο κοινωνικής ζωής την αποπολιτικοποίηση της καθημερινότητας και της εργασίας με αποτέλεσμα ένα αποξενωμένο βίο. Τα όποια ταξικά, χειραφετητικά και αλληλέγγυα ένστικτα αποκαλούνται και παρουσιάζονται ως μια παρωχημένη ιστορική απαίτηση κάποιων “γερασμένων” κομμουνιστών. Η δε ταξικά οργανωτική πρόθεση είναι μια παράνομη πλέον πολιτική πράξη που αφήνεται στα χέρια της εκτελεστικής εξουσίας.

Όταν τα εργατικά διακαιώματα των εργαζομένων καταπατώνται ασύστολα και απροκάλυπτα, όταν τους επιβάλλεται να πληρώνουν τα όσα ιστορικά κεκτημένα με αγώνες έχουν αποκτήσει, όταν το μόνο παιδαγωγικό τους μέσο είναι μια κοσμοπολίτικη αναθεώρηση της ίδιας της ιστορίας – άρα και η αμφισβήτηση της ίδιας της ιστορικότητάς τους ως θέση στον κόσμο- τότε το μόνο που μπορεί να επιβιώσει είναι μια αστική κυρίαρχη τάξη.   Η δύναμη, λοιπόν, αυτής της τάξης, εδράζεται στο ότι κατορθώνει να συντηρεί την αποπροσανατολισμένη και αποπολιτικοποιημένη μισθωτή εργατική συνείδηση στη μιζέρια και στην φτώχια.

Την ίδια στιγμή όμως που το κεφάλαιο ισοπεδώνει τα πάντα υπάρχει ένας άλλος δρόμος. Υπάρχει ο δρόμος της αντίστασης, της ταξικής πάλης και της άρνησης. Ένας δρόμος που δεν συγχωρεί την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Ένας δρόμος που αλλάζει αυτό που ο καπιταλισμός έθεσε ως πραγματικότητα. Ένας δρόμος που η κατάφαση για ζωή δεν χαρακτηρίζεται από την επιτυχία της επιβίωσης αλλά από την άρνηση της επιβίωσης. Ένας δρόμος που δεν ξεχνά ποτέ κανένα ταξικό αγώνα που έχει δοθεί για την κατάργηση του καπιταλιστικού συστήματος, με πρόσχημα ένα πολιτικό πρόγραμμα που μπορεί να διαχειριστεί τον καπιταλισμό προς το συμφέρον του λαού. Η ταξική οργάνωση των εργαζομένων είναι η πρώτη πράξη ενός έργου στο οποίο θα είμαστε συγχρόνως θεατές αλλά και σκηνοθέτες ώστε να ανεβάσουμε το αληθινό έργο που λέγεται κομμουνισμός.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s